/ Tạp Dịch

Raw Nerve P.3/4 - Khách quan nhìn nhận bản thân mình!

Bài thứ 3 trong loạt bài Raw Nerve

Vào những năm 1840, bệnh viện được cho là một nơi cực kỳ nguy hiểm. Những bà mẹ đến đây sinh nở thường qua đời ngay sau đó.

Tại Phòng Khám 1 khoa sản - bệnh viện đa khoa Vienna, trung bình có 10% bà mẹ qua đời do bệnh sốt hậu sản. Tuy nhiên, tin vui là tại Phòng Khám 2, tỷ lệ này chỉ là 4%. Những bà mẹ tương lai nhận thấy điều này, một số người tìm đủ mọi cách nài nỉ để được sinh con tại đây, những người còn lại khi được tin sẽ phải sinh em bé tại Phòng Khám 1, họ quyết định: "Thà sinh con ngoài đường còn hơn!"

Ignaz Semmelweis, một trợ lý tại Phòng Khám 1, không thể chịu đựng được điều đó. Ông bắt đầu tìm kiếm một số lời giải thích cho sự khác biệt này. Sem đã thử rất nhiều cách, nhưng đều không thành công. Vào năm 1847, có một sự kiện đã xảy ra, một sinh viên đã vô tình chọt chiếc dao mổ vào người Jakob - một người bạn của Sem khi cả hai đang thực hiện khám nghiệm tử thi. Đây chỉ là một vết thương rất nhỏ, tuy nhiên Jakob đột nhiên bị ốm rất nặng ngay sau đó và đã qua đời với những triệu trứng giống hệt với những bà bầu xấu số. Sem băn khoăn, liệu có phải một chất nào đó xuất phát từ tử thi kia đã gây ra cái chết của Jakob?

Ignaz Semmelweis

Để kiểm chứng điều này, Sem đã yêu cầu các bác sĩ phải vệ sinh cơ thể sạch sẽ bằng thuốc tẩy uế (một dung dịch chuyên được dùng để loại trừ hay tiêu diệt vi-sinh-vật-gây-bệnh theo các chất bài tiết ra ngoài cơ-thể-bị-nhiễm-vi-sinh vật.). Kết quả cực kỳ ngạc nhiên, tỷ lệ tử vong đã giảm từ 18.3% (T4/1847) xuống còn 2.2% (T6/1847). Và đến cuối năm 1847, tỉ lệ này lần đầu tiên đã đạt mức 0 tuyệt đối.

Hẳn là bạn đang nghĩ các bác sĩ sẽ rất vui mừng vì một phát hiện không thể tin nổi này. Thực tế là Sem đã bị chế giễu và công kích. Ông ấy bị đuổi khỏi bệnh viện và bị buộc phải rời khỏi Vienna. Ông phàn nàn những phát hiện của ông không hề được đề cập trong các công trình nghiên cứu y tế hoặc bị đem ra chế giễu. Và các bà mẹ vẫn tiếp tục chết các năm sau đó.

Quá chán nản với cuộc đời, Sem tìm đến rượu, hành vi của ông càng lúc càng thất thường. Vào năm 1865, ông bị tâm thần. Ngày ngày bị khóa trong phòng tối, bị bảo vệ đánh đập. Một thời gian ngắn sau đó, ông qua đời ở tuổi 47 do các vết thương bị nhiễm trùng nặng.

Tại sao các bác sĩ kịch liệt bác bỏ các kết quả nghiên cứu của Sem?

Bạn hãy nghĩ đến việc bạn nói rằng bạn phải chịu trách nhiệm cho cái chết của hàng nghìn bệnh nhân. Rằng bạn đã giết người trong nhiệm vụ của bạn là cứu họ. Rằng kỹ năng của bạn kém đến nỗi ngay cả khi không có nó, khả năng sống sót của các bà mẹ còn cao hơn.

Chúng ta đều biết rằng phần lớn mọi người đều không muốn nghe tin xấu về họ. Sự thật là chúng ta sẽ tìm mọi cách tránh tránh nó. Và khi chúng ta không thể tránh được nữa, chúng ta lại tìm mọi cách để hô-biến vấn đề to thành bé, từ bé thành không có gì. Các nhà tâm lý học bất-hòa-nhận-thức (cognitive dissonance psychologists) đã chứng minh điều này qua hàng tá các thí nghiệm. Họ ép một số sinh viên phải trải qua một vài trải nghiệm xấu hổ ban đầu khi tham gia lớp học, về sau các sinh viên đó tự nhiên nhiệt tình tham gia lớp học hơn. Yêu cầu họ làm một việc gì đó có ích cho người mà họ ghét, và họ bắt đầu công nhận rằng thực sự là họ không còn ghét người đó nữa. Khi họ vượt qua được một vài thỏa hiệp đạo đức nho nhỏ, họ sẽ cảm thấy thoải mái khi thực hiện những điều lớn lao hơn.

Thay vì chấp nhận chúng ta có lỗi, không nên thỏa hiệp, không cần ban phát ân huệ, không cần tham gia lớp học, chúng ta tự nhủ rằng thỏa hiệp không phải là một điều gì đó quá xấu...Và đến lần đối diện với sự thỏa hiệp tiếp theo, chúng lại một lần nữa tin vào những lời nói dối chính mình, và tiếp tục rơi vào một sai lầm khác. Chúng ta ghét việc phải nghe tin xấu về mình đến nỗi chúng ta thà thay đổi hành vi của mình còn hơn là thừa nhận mình đã sai lầm.

Thật không ích gì khi những người bạn chỉ ra những sai lầm của chúng ta. Khi chúng ta quá e ngại nghe tin xấu từ chính mình, hãy tưởng tượng xem chúng ta sẽ cảm thấy như thế nào khi chúng ta nghe được điều đó từ một người khác. Câu hỏi này "Trông tớ có béo khi mặc bộ đồ này không?" trông có vẻ như có hai đáp án, nhưng kỳ thực người ta chỉ mong đợi có một đáp án "Không". Chúng ta thường thích đùa cợt về những khiếm khuyết của bạn bè sau lưng họ, chứ rất hiếm khi đùa trước mặt họ. Thậm chí ngay cả trong công việc, mọi cố gắng của chúng ta đều nhằm tới một mục đích là tránh khỏi những đánh giá tiêu cực từ ban quản lý. Chúng ta được dạy rằng hãy đưa ra 5 lời khen trước khi đưa ra 1 lời chỉ trích. Điều quan trọng là dẫu có làm gì chúng ta vẫn cần giữ thể diện cho người khác.

Tuy vậy, trong trường hợp của Sem, đây là một thói quen nguy hiểm. Thực sự thì thật kinh khủng khi nghe nói rằng bạn là kẻ giết người, nhưng tình hình còn tội tệ hơn khi bạn vẫn còn tiếp tục công việc đó. Không vui vẻ gì khi nghe đánh giá rằng bạn là kẻ lười biếng, nhưng ít ra thì bạn còn biết lý do tại sao bạn bị sa thải. Nếu bạn muốn làm việc hiệu quả hơn, bạn cần biết được chính xác bạn đang đứng ở đâu.

Sem bị đẩy xuống vực thẳm bởi chính những đồng nghiệp của mình. Tuy vậy, tất cả những việc mà đồng nghiệp đã gây ra cho Sem không thể thay đổi được thực tế. Hiện nay Sem đã được minh oan bởi các bằng chứng khoa học không thể chối cãi. Sem đã trở thành một vị anh hùng toàn cầu. Trường đại học, bệnh viện được đặt theo cái tên Semmelweis, nhà của Sem đã biến thành một bảo tàng. Austria thậm chí còn khắc khuôn mặt của Sem lên đồng xu 50 Euro.

Đồng xu 50 Euro được khắc khuôn mặt của Semmelweis

Trong khi đó, các bác sĩ phải đối ông giờ được coi như là những kẻ bảo thủ giết người.

Bạn có làm gì đi nữa thì cũng không thể thay đổi được thực tế. Sem đã đúng: Các bác sĩ là những kẻ giết người. Dù có đuổi việc Sem, trục xuất khỏi quốc gia, viết sách để phủ nhận công trình của Sem cũng không thể thay đổi được sự thật đáng sợ này. Các bác sĩ có thể thắng Sem trong một thời điểm ngắn, nhưng về lâu dài, họ lại là những kẻ thua cuộc. Cả một đại gia đình mất đi một người thân yêu chỉ vì họ cố chấp không nhận lỗi.

Tuy nhiên, hãy thử tưởng tượng họ có làm điều đó đi nữa. Khi bạn đang bị tấn công, thừa nhận rằng bạn làm hỏng việc có vẻ như là điều tồi tệ nhất bạn có thể làm. Nếu bạn không dũng cảm làm điều đó, thử hỏi xem làm cách nào để người khác có thể tin vào bạn? Nhận lỗi có vẻ như là bạn đang bỏ cuộc, rằng đối thủ của bạn đã đúng. Nhưng liệu điều đó có làm tình hình tồi tệ đi quá nhiều không?

Khi Oprah (người dẫn một chương trình talkshow cùng tên) cố gắng bảo vệ huyền thoại James Frey, cô đã bị báo chí chỉ trích nặng nề. Sau đó cô đã tổ chức một chương trình, mời các nhà phê bình và trực tiếp nhận lỗi, rằng họ đã đúng, còn cô đã sai. Chính việc này đã cứu được danh tiếng của Oprah. Khi tàu con thoi Columbia phát nổ trên không.

Quản lý Hale đã đứng ra nhận toàn bộ trách nhiệm: "Chốt lại là tôi đã không hiểu đúng lệnh từ trên gửi xuống...Tôi đã có tội khi để cho tàu Columbia phát nổ". Và kết quả là ông ấy được thăng chức ngay sau đó.

Liên hệ tới bản thân bạn một chút. Nếu ông chủ của bạn nhận trách nhiệm cho tất cả các vấn đề của tổ chức, liệu bạn có yêu mến ông ta nhiều hơn không? Nếu bác sĩ của bạn nói rằng ông ta đã làm sai một thao tác nào đó, thay vì cố gắng che đậy lỗi lầm của mình, liệu bạn có thích điều đó hơn không? Nếu một chính trị gia thừa nhận rằng các đề xuất của ông ta đã thất bại, liệu bạn có tin tưởng ông ta hơn không?

Vào những thời điểm khó khăn, căng thẳng, chúng ta thường tìm cách quay trở lại các thói quen xấu, dẫn đến những phản ứng tiêu cực. Có một cách để hạn chế điều này, đó là cố gắng bình tĩnh lại bằng cách đơn giản như thở sâu, tự nhắc mình bình tĩnh, cố gắng để phần tốt áp đảo phần xấu trong bạn.

Ngay cả khi việc khách quan nhìn nhận bản thân là điều tốt nhất cho bản thân, bản năng tự nhiên của chúng ta lại luôn rẽ ra một hướng khác. Chúng ta không chỉ tìm cách lảng tránh những tin xấu về mình, chúng ta còn tìm cách nói quá những tin tốt. Hãy tưởng tượng bạn và Jane (một người bạn tưởng tượng)  cùng làm một công ty, và cả hai đều được thăng chức. Bạn thực sự mong đợi điều này, vì vậy bạn đi sớm về khuya, làm việc cả cuối tuần. Chắc chắn khi làm như vậy, bạn sẽ mắc phải một vài lỗi nào đó, kể cả những lỗi này đều có các lý do chính đáng. Jane sẽ không bao giờ làm như vậy! Mà kể cả cô ấy có làm sai đi nữa, liệu bạn có biết không? Chúng ta đều quan sát thế giới dưới góc nhìn của mình. Khi chúng ta hủy các cuộc hẹn để dành nhiều thời gian hơn cho công việc, chúng ta luôn luôn cảm thấy điều đó, và cảm tưởng như mình đang hi sinh vì tương lai. Jane cũng làm việc tương tự như vậy, nhưng đứng từ góc độ của Jane, cô ấy sẽ không có cảm giác là bạn đang hi sinh. Bạn chỉ cảm thấy mọi thứ dưới góc độ của riêng bạn. Thậm chí những sai lầm có vẻ hợp lý trong góc nhìn của chúng ta, chúng ta thấy được toàn bộ bối cảnh, mọi thứ gây ra nó. Khi chúng ta làm hỏng việc, nó đều có một nguyên nhân nào đó. Khi người khác làm hỏng việc, có thể vì họ đã làm sai ở bước nào đấy.

Khách quan nhìn nhận bản thân là một việc không dễ dàng gì. Tuy nhiên ai trong chúng ta cũng đều muốn một cuộc sống tốt hơn. Nếu chúng ta không làm việc này, chúng ta rất dễ rơi vào trạng thái tự cao, dẫn đến tự lừa dối bản thân. Bản thân tôi không có một phương pháp hoàn chỉnh nào cả, đây cũng chỉ là một số thủ thuật mà tôi dùng để ý thức chính xác về bản thân:

Nắm bắt những thất bại của bạn. Sẵn sàng đón nhận điều tồi tệ nhất về bản thân. Tốt hơn là bạn nên hãy chấp nhận rằng bạn ích kỷ, là một kẻ phân biệt chúng tộc và cố gắng sửa đổi, hơn là bạn tiếp tục tự ru ngủ mình, và rồi bạn sẽ là kẻ duy nhất biết điều đó.

Hạn chế sử dụng lối nói tế nhị. Mọi người thường cố gắng che đậy những sự thật phũ phàng về bản thân bằng cách viện cớ thêm một vài lý do lớn hơn. Họ thường có lối nói kiểu như "Vâng, tôi sẽ làm nó mà, tại vì hôm nay có nhiều tin tức hay ho quá" thay vì "Vâng, tôi đã chần chừ việc đó, thay vì làm, tôi đã chuyển qua đọc báo". Trình bày rõ ràng mọi thứ sẽ giúp bạn cảm thấy dễ dàng hơn khi đối diện với sự thật.

Đảo ngược các ý định của bạn. Mỗi lần bạn thấy rằng bản thân đang định phàn nàn về ai đó hay một nhóm người nào đó, hãy thử dừng lại một chút và tự hỏi: "Liệu có khả năng nào mà có ai đó ngoài kia cũng đang dự định phàn nàn một điều tương tự về mình không?"

Nhìn lên, đừng nhìn xuống. Khá dễ dàng khi bạn muốn trông mình tốt hơn bằng cách tìm một người nào đó tệ hơn bạn. Chúng ta đều đồng ý rằng bạn không phải là kẻ tồi tệ nhất trên đời. Tuy nhiên, nếu thực sự bạn muốn mình trở nên tốt hơn, giỏi giang hơn, bạn cần nhìn vào những người tốt hơn bạn nhiều.

Khắt khe với bản thân. Nguyên nhân chính khiến mọi người không chia sẻ những suy nghĩ thật về bạn là vì họ e ngại phản ứng của bạn. Nếu bạn phát hiện ra có ai đó đang như vậy, bạn nên tìm cách để khắc phục điều đó. Mọi người sẽ nói cho bạn suy nghĩ thật sự của họ với bạn nếu bạn thể hiện được với họ là bạn hoàn toàn không vấn đề gì cả, rằng bạn thực sự muốn nghe thấy những tâm sự thật từ họ.

Kết bạn với những người trung thực. Có một số người thuộc diện thành-thật-bẩm-sinh. Có một số khác thì vẫn có thể xây dựng một tình bạn chân thật theo thời gian. Điều quan trọng đó là bạn cần tìm những người bạn mà bạn có thể tin tưởng để nói với bạn những sự thật phũ phàng về bản thân. Thực sự thì đây là một việc rất khó, ai đó đang có những người bạn như vậy quả thực là rất may mắn. Phần lớn mọi người đều không thích nói như vậy. Một vài người đã tìm được cách xây dựng được những cách thức để nhận được những lời đánh giá thật nhưng ẩn danh về bản thân.

Hãy chân thành lắng nghe những lời chỉ trích về bản thân. Hiếm khi những người bạn góp ý thẳng thắn với bạn. Nên nếu có dịp nào đó họ làm điều đó, tốt hơn hết là bạn nên lắng nghe cẩn thận. Bạn có thể kiểm chứng với những người bạn khác. Ví dụ một người bạn nói câu chuyện bạn vừa viết không có gì hay cả. Bạn mang câu chuyện đó tới những người bạn khác và hỏi xem họ nghĩ gì. Phần lớn họ sẽ nói rằng "Nó thật tuyệt!", bạn có thể sẽ kết luận ngay là ý kiến của người bạn kia chỉ là một ngoại lệ. Tuy nhiên thực tế, vì họ là những người bạn của bạn, vậy nên họ sẽ tích cực ủng hộ bạn, dẫu việc bạn làm có như nào đi nữa. Bằng việc chấp nhận những lời đánh giá của phần đông, bạn vô tình bỏ đi ý kiến trung thực về bạn.

Nhìn nhận bản thân từ góc nhìn bên ngoài. Như tôi đã đề cập tới điều này ở trên, chúng ta luôn luôn bị khóa chặt trong chính những suy nghĩ của mình, nơi mà mọi thứ đều có mối ràng buộc nhất định. Vì vậy nên hãy cố gắng đặt góc nhìn vào bản thân từ một người nào đó bên ngoài, và giả sử rằng từ góc nhìn đó mình chỉ có một chút thông tin. Bạn có một kế hoạch kinh doanh thật tuyệt vời, sau khi bạn trình bày nghe có vẻ khả thi, nhưng nếu bạn muốn áp dụng kế hoạch đó, liệu có một trường hợp nào bên ngoài kia đã từng thành công với ý tưởng đó chưa?

Bài tiếp theo: Raw Nerve P.4/4 - Vạn sự khởi đầu nan

Bài gốc: http://www.aaronsw.com/weblog/semmelweis

Raw Nerve P.3/4 - Khách quan nhìn nhận bản thân mình!
Share this

Subscribe to HungTUT.com